OKIEM EKSPERTA. ABC POZYSKIWANIA I ROZLICZANIA DOTACJI – CZ 3 Mikro instalacja fotowoltaiczna na potrzeby własne przedsiębiorstwa z dofinansowaniem z UE

Karol Lato – Wiceprezes Zarządu

MERITUM Lubelska Grupa Doradcza Sp. z o.o.

6

Założenia Europejskiego Zielonego Ładu i dostępność funduszy UE to szansa dla polskiej przedsiębiorczości na dywersyfikację źródeł energii poprzez wykorzystanie instalacji OZE. W dobie radykalnie rosnących cen energii elektrycznej i braku perspektyw na zmianę tego trendu, działania związane z inwestycjami w OZE wydają się wręcz nieuniknione. Można powiedzieć odważniej – z czasem na rynku będzie miejsce wyłącznie dla tych, którzy będą korzystać z energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych. W innym przypadku koszty produkcji będą na tyle wysokie, że poziom cen oferowanych produktów i usług stanie się zupełnie niekonkurencyjny.

Od czego zacząć i jak krok po kroku przeprowadzić proces przygotowawczy w przypadku budowy mikro instalacji fotowoltaicznej na potrzeby własne przedsiębiorstwa?

W pierwszej kolejności należy zweryfikować poziom zapotrzebowania na energię elektryczną dla danego obiektu bądź obiektów oraz warunki techniczne niezbędne do montażu instalacji. Najlepszym źródłem informacji co do dotychczasowego poziomu zużycia energii będą faktury z ostatnich okresów rozliczeniowych w których wyszczególnione jest ile energii pobrano z sieci w danym okresie. Dzięki tej informacji będziemy w stanie oszacować jakiej mocy instalację powinniśmy wybudować, aby ta w jak największym stopniu zaspokoiła nasze potrzeby energetyczne.

Odpowiedź na pytanie czy jesteśmy w stanie wybudować instalację PV o odpowiedniej mocy uzyskamy dopiero po weryfikacji parametrów technicznych obiektu. Istotna jest jego lokalizacja, konstrukcja i poszycie dachu (w przypadku instalacji PV planowanej na dachu budynku) oraz istniejące przyłącze energetyczne budynku.

Województwo lubelskie należy do obszarów atrakcyjnych pod kątem możliwości wykorzystania energii słonecznej, gdyż jest jednym z najbardziej nasłonecznionych regionów w Polsce. Przyjmuje się (potwierdza to także uzysk energii z już istniejących instalacji w naszym regionie), że 1 kWp mocy jest w stanie wyprodukować ok. 1000 kWh energii elektrycznej w ciągu roku. Jeśli nasz obiekt nie jest posadowiony w miejscu stale zacienionym (np. w obszarze gęstej zabudowy o zróżnicowanej wysokości budynków) to spełniamy warunek lokalizacyjny i wówczas wielkość możliwej do wybudowania instalacji będzie uzależniona od konstrukcji dachu. Optymalnym rozwiązaniem jest prosta konstrukcja dachu bez skomplikowanych powierzchni i wielu połaci.  Tego typu dachy zapewniają najwięcej miejsca na montaż paneli PV. Wyeliminowane zostaje także ryzyko zacieniania paneli ulokowanych na jednej z połaci przez inne elementy dachu. Najlepszym rozwiązaniem jest montaż instalacji na połaci dachu skierowanej na południe, najlepiej pod kątem od 20 do 45°. W praktyce, z uwagi na lokalizację budynku i możliwości jego usytuowania względem stron świata, często panele PV montowane na dachach nie są ustawione idealnie w stronę południową. Jeżeli jednak odchylenie od południa nie jest duże (do 45°), straty w stosunku do optymalnego kierunku zazwyczaj nie przekraczają 5-10%.

Przyjmuje się obecnie, że do instalacji paneli fotowoltaicznych o mocy 1kWp potrzebne jest ok 6 mkw powierzchni. Ponadto należy uwzględnić konieczne przestrzenie instalacyjne między panelami. Miejmy jednak na uwadze, że na rynku PV wciąż pojawiają się nowe rozwiązania i w zasadzie z miesiąca na miesiąc dostępne są coraz mniejsze panele fotowoltaiczne przy jednoczesnym zwiększaniu ich mocy.

Należy również zwrócić uwagę, że każdy z paneli fotowoltaicznych waży około 20 kg i po zamontowaniu na dachu będzie wpływał na jego dodatkowe obciążenie. Instalacja o mocy 5 kWp to dodatkowe obciążenie rzędu 400 kg. Nie jest to obciążenie zbyt duże dla typowej więźby dachowej murowanego obiektu. Istnieją jednak technologie lekkich konstrukcji, które stosuje się głównie przy budowie hal przemysłowych. W takiej sytuacji możliwość dodatkowego obciążenia dachu powinna być dokładnie zweryfikowana.

Ostatnim istotnym parametrem technicznym jest moc przyłączeniowa budynku. Jeżeli budynek jest wyposażony w przyłącze o mocy nie mniejszej niż planowana instalacja PV nic nie stoi na przeszkodzie do budowy takiej instalacji. Jeżeli jednak moc przyłączeniowa jest zbyt niska, wówczas należy zwrócić się do zakładu energetycznego o dostosowanie infrastruktury przyłączeniowej poprzez zwiększenie mocy przyłącza.

Szczegółowa oferta to klucz do dobrego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej o dofinansowanie z UE!

Jeśli już określiliśmy zapotrzebowanie na energię oraz podstawowe parametry techniczne, warto nawiązać kontakt z profesjonalnym dostawcą instalacji fotowoltaicznych. Ten na podstawie wizji lokalnej i weryfikacji dokumentacji technicznej budynku powinien przygotować nam skrojoną na miarę kompleksową ofertę. Ilość informacji zawartych w ofercie bywa różna – zależy to od konkretnego dostawcy. Mając jednak na uwadze plan skorzystania z dofinansowania unijnego na budowę naszej instalacji PV, powinniśmy zadbać aby oferta zawierała co najmniej:

– schemat techniczny (opis konstrukcji dachu, rozmieszczenie paneli, okablowanie, rodzaj konstrukcji wsporczej);

– opis oferowanej technologii: ilość paneli, moc pojedynczego panelu, moc całej instalacji, rodzaj falowników i innego osprzętu;

– prognozowane ograniczenie ilości emisji SO2 i CO2 oraz prognozowana ilość rocznej produkcji energii w kWh;

– informację nt. zastosowanego systemu sterowania instalacją (chodzi o oferowane rozwiązania informatyczne np. możliwość podglądu awarii na telefonie, możliwość sterowania, alerty itp.)

Z takiej oferty będziemy mogli pozyskać większość istotnych informacji potrzebnych na etapie przygotowania wniosku o dofinansowanie.

Pamiętajmy jednak!

Jeżeli planujemy pozyskać dofinansowanie na budowę instalacji fotowoltaicznej to nie możemy rozpocząć realizacji inwestycji i związać się z jakimkolwiek wykonawcą przed złożeniem wniosku o dofinansowanie we właściwej instytucji. Przez rozpoczęcie projektu należy rozumieć rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń, towarów lub usług związanych z realizacją projektu lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna.

Moc instalacji fotowoltaicznej a konieczność uzyskania pozwolenia na budowę

Przepisy prawa budowlanego przewidują różne tryby postępowania w zależności od mocy planowanej do budowy instalacji PV. Najbardziej popularna a jednocześnie obłożona najmniejszymi wymogami proceduralnymi jest tzw. mikro instalacja czyli instalacja OZE o łącznej elektrycznej mocy zainstalowanej nie większej niż 50 kW, przyłączona do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV. Taki rodzaj instalacji nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę jak również nie wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru wykonania robót budowlanych. Należy jednak pamiętać, że w przypadku instalacji fotowoltaicznej o mocy większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, projektu tych urządzeń oraz dokonania zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej.

W przypadku instalacji fotowoltaicznych o mocy większej niż 50 kW, należy już przejść pełną procedurę, której efektem będzie uzyskanie pozwolenia na budowę. Ponadto w przypadkach takich instalacji  należy też zadbać o uzyskanie warunków przyłączenia z zakładu energetycznego oraz (w przypadku instalacji o mocy większej niż 500kW) promesy koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej.

Instalacja fotowoltaiczna z dofinansowaniem to także surowsze procedury środowiskowe

Przygotowanie wniosku o dofinansowanie instalacji fotowoltaicznej z UE wiąże się również z koniecznością uzyskania deklaracji organu odpowiedzialnego za monitorowanie obszarów Natura 2000. Postępowanie takie nie jest potrzebne w przypadku finansowania instalacji wyłącznie ze środków własnych jednakże dofinansowanie ze środków UE może otrzymać jedynie projekt, który nie będzie wywierał negatywnego oddziaływania na obszary objęte lub które mają zostać objęte siecią Natura 2000.

Deklarację o której mowa wydaje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska na wniosek inwestora w którym przedstawia się rodzaj i charakterystykę planowanego przedsięwzięcia, jego usytuowanie w tym odległość od obszarów Natura 2000 – zarówno już oficjalnie wyznaczonych czy przekazanych do Komisji Europejskiej przez Rząd Polski, jak i tych znajdujących się na proponowanej liście przygotowanej przez organizacje ekologiczne (tzw. shadow list).

Szacowanie wartości inwestycji

Dla oszacowania wartości nakładów jakie będziemy musieli ponieść w związku z budową farmy fotowoltaicznej powinniśmy zlecić przygotowanie kosztorysu inwestorskiego. O ile nie jest to dokument wymagany w przypadku realizacji inwestycji ze środków własnych tak w przypadku ubiegania się o dofinansowanie z UE bardzo często stanowi obligatoryjny załącznik do wniosku o dofinansowanie. Kosztorys inwestorski musi być opracowany zgodnie z wzorem określonym w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym oraz w oparciu o projekt wykonawczy określony w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego.

Bardzo ważne jest, by częścią kosztorysu inwestorskiego był przedmiar robót zawierający wyszczególnione rodzaje prac, w tym wszystkie prace budowlane/montażowe, ze wskazaniem niezbędnych materiałów do budowy instalacji wraz z podaniem ich ilości i jednostek miar. Przedmiar robót wykorzystywany jest na etapie wybierania wykonawcy instalacji fotowoltaicznej. Stanowi załącznik do zapytania ofertowego i jest jedynym źródłem informacji pozwalającym dokonać wyceny instalacji przez przyszłych oferentów.

Złożenie wniosku o dofinansowanie i przystąpienie do realizacji inwestycji

Skompletowanie powyższej dokumentacji jest obligatoryjne i pozwala na złożenie wniosku o dofinansowanie we wskazanym terminie naboru. Przedsiębiorcy, którzy nie uzależniają decyzji o rozpoczęciu budowy instalacji fotowoltaicznej od uzyskania dofinansowania mogą rozpoczynać prace już po dniu, w którym złożyli swój wniosek o dofinansowanie. Jeśli projekt przejdzie ocenę pozytywnie i zostanie dofinansowany, wówczas zakończona już wtedy inwestycja będzie mogła zostać częściowo zrefundowana na zasadach opisanych we wniosku o dofinansowanie. W pozostałych przypadkach, gdzie budowa farmy fotowoltaicznej jest uzależniona od przyznania dofinansowania należy liczyć się z dłuższym okresem realizacji przedsięwzięcia. Pełna ocena wniosku o dofinansowanie w zależności od rodzaju konkursu i instytucji przeprowadzającej nabór trwa najczęściej od 3 do 5 miesięcy.

Najbliższy nabór wniosków o dofinansowanie na budowę instalacji fotowoltaicznych o mocy do 500 kW dla przedsiębiorstw odbędzie się z dniach 28.02.2022r. – 21.03.2022r. Są to środki w ramach Działania 15.1 „Wsparcie przedsiębiorstw w zakresie energetyki” Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 – zasoby REACT-EU.

Kolejne konkursy wspierające produkcję energii ze źródeł odnawialnych rozpoczną się najprawdopodobniej w III – IV kw. bieżącego roku w ramach nowej perspektywy finansowej UE na lata 2021-2027 oraz w ramach Krajowego Planu Odbudowy, którego celem głównym jest wsparcie finansowe odbudowy i przywracania odporności gospodarki na ewentualne kryzysy.

Data publikacji: 1 luty 2022